Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είναι η πιο συχνή ενδοκρινολογική διαταραχή των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας και χαρακτηρίζεται από διαταραχές στον εμμηνορρυσιακό κύκλο (αμηνόρροια, δυσλειτουργικές αιμορραγίες), υπογονιμότητα, παχυσαρκία, υπερτρίχωση, ακμή και ανδρικού τύπου αλωπεκία.
Γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών στη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχουν αυξημένο κίνδυνο για επιπλοκές, όπως σακχαρώδη διαβήτη και πρόωρο τοκετόΣε μεγαλύτερες ηλικίες, αν δεν έχει αντιμετωπιστεί σωστά, αυξάνει τον κίνδυνο για καρκίνο του ενδομητρίου.
Τις τελευταίες δεκαετίες έχει γίνει γνωστό ότι το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών αυξάνει τον κίνδυνο για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακά νοσήματα, κατάθλιψη και άπνοια ύπνου. Τέλος, γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, στη διάρκεια της εγκυμοσύνης, έχουν αυξημένο κίνδυνο για επιπλοκές, όπως π.χ. σακχαρώδη διαβήτη της κύησης, προεκλαμψία, πρόωρο τοκετό και αυξημένο κίνδυνο για εισαγωγή του νεογνού στη μονάδα εντατικής παρακολούθησης.
Μελέτη που κάναμε στο Μιχαηλίδειο Καρδιολογικό Κέντρο, τη Γυναικολογική Κλινική και την Ενδοκρινολογική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων σε συνεργασία με τη Γυναικολογική Κλινική του Πανεπιστημίου Κρήτης και το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας των ΗΠΑ, έδειξε ότι σε νέες κοπέλες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και μέση ηλικία τα 23 χρόνια υπάρχει σοβαρή δυσλειτουργία του ενδοθηλίου των αγγείων (Kravariti, Naka, Kalantaridou, et al. J Clin Endocrinol Metab 2005;90:5088).
Η δυσλειτουργία του ενδοθηλίου των αγγείων έχει αποδειχθεί ότι συσχετίζεται με την εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων και αποτελεί το πρώτο στάδιο αθηρωματικής νόσου. Διαπιστώσαμε ότι η αγγειακή ενδοθηλιακή δυσλειτουργία στις νέες κοπέλες είχε σχέση με την προδιάθεση για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (αντίσταση στην ινσουλίνη) και τα επίπεδα της τεστοστερόνης και της χοληστερόλης.
Στις κοπέλες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και φυσιολογικό σωματικό βάρος, η αγγειακή ενδοθηλιακή δυσλειτουργία είχε σχέση μόνο με την υπερανδρογοναιμία (δηλαδή τα επίπεδα της τεστοστερόνης και τη βαρύτητα της υπερτρίχωσης).
Ολες αυτές οι διαπιστώσεις έχουν ευαισθητοποιήσει την ιατρική κοινότητα στην έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών και ιδιαίτερα στην αποτελεσματική αντιμετώπισή του στα πρώτα χρόνια εμφάνισής του στη διάρκεια της εφηβείας, με σκοπό την ενδεχόμενη μείωση των απώτερων επιπλοκών του.
Τα κριτήρια για τη διάγνωση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών αποτέλεσαν για χρόνια αιτία διχογνωμίας στα μέλη της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας. Η Ευρωπαϊκή και η Αμερικανική Εταιρεία Αναπαραγωγής, καθώς και η Αμερικανική Ενδοκρινολογική Εταιρεία προτείνουν για τη διάγνωση την ύπαρξη δύο εκ των τριών εξής κριτηρίων: 1) κλινικά ή βιοχημικά ευρήματα υπερανδρογοναιμίας, 2) διαταραχές του εμμηνορρυσιακού κύκλου και 3) ύπαρξη πολυκυστικών ωοθηκών (υπερηχογραφικό εύρημα).
Επίσης, θα πρέπει οπωσδήποτε να αποκλείονται άλλες καταστάσεις που μιμούνται αυτά τα ευρήματα, όπως είναι οι διαταραχές της θυρεοειδικής λειτουργίας, η υπερπρολακτιναιμία και η μη κλασική συγγενής υπερπλασία των επινεφριδίων. Σε ορισμένες περιπτώσεις με σοβαρές εκδηλώσεις υπερανδρογοναιμίας θα πρέπει να γίνεται και περαιτέρω έλεγχος αποκλεισμού άλλων νοσημάτων.
Μία πρόσφατη δημοσίευση από τους Palomba και συνεργάτες στο επιστημονικό περιοδικό Gynecological Endocrinology (Palomba, Materazzo, Orio et al. Gynecol Endocrinol 2014 Epub ahead of print) προσδιορίζει τις αδυναμίες που υπάρχουν στη διάγνωση και αντιμετώπιση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών στις έφηβες.
Η εφηβεία είναι σταθμός στην ανάπτυξη μιας κοπέλας, καθώς αποτελεί τη μετάβαση από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή και την ωρίμανση του γεννητικού συστήματος με σκοπό την αναπαραγωγή. Στο πλαίσιο της ωρίμανσης του γεννητικού συστήματος, τα 2/3 των εφήβων κοριτσιών παρουσιάζουν διαταραχές του εμμηνορρυσιακού κύκλου, οι οποίες ομαλοποιούνται έπειτα από 1-2 χρόνια. Επίσης, η εφηβεία χαρακτηρίζεται από υπερανδρογοναιμία, η οποία εκδηλώνεται συνήθως με ακμή, γεγονός που είναι φυσιολογικό, παροδικό και δεν χρειάζεται αντιμετώπιση.
Τέλος, η διαδικασία ωρίμανσης του γεννητικού συστήματος στη διάρκεια της εφηβείας συχνά συνοδεύεται από υπερηχογραφική εμφάνιση πολυκυστικών ωοθηκών, γεγονός που είναι πάλι φυσιολογικό και δεν χρειάζεται αντιμετώπιση. Για τους λόγους αυτούς είναι προφανές ότι στις έφηβες μπαίνει συχνά η διάγνωση του συνδρόμου των πολυκυστικών ωοθηκών χωρίς να υπάρχει στην πραγματικότητα, με αποτέλεσμα να τρομοκρατούνται οι ίδιες και οι μητέρες τους.
Οι κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής Ενδοκρινολογικής Εταιρείας (Legro, Arslanian, Ehrmann, et al. J Clin Endocrinol Metab 2013;98: 4565) προτείνουν για τη διάγνωση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών στις έφηβες να υπάρχει κλινική ή βιοχημική υπερανδρογοναιμία (δηλαδή αυξημένα επίπεδα τεστοστερόνης, υπερτρίχωση, ακμή) και διαταραχές του εμμηνορρυσιακού κύκλου για μεγάλο χρονικό διάστημα, καθώς η υπερηχογραφική εμφάνιση πολυκυστικών ωοθηκών στην εφηβεία μπορεί να είναι φυσιολογικό φαινόμενο.
Σύμφωνα με την πρόσφατη μελέτη των Palomba και συνεργατών, η διάγνωση στις έφηβες θα πρέπει να γίνεται όταν υπάρχουν διαταραχές του εμμηνορρυσιακού κύκλου τουλάχιστον για 2 χρόνια μετά την έναρξη της εμμηνορρυσίας, τα κλινικά ευρήματα υπερανδρογοναιμίας να στηρίζονται στην ύπαρξη προοδευτικά επιδεινούμενης υπερτρίχωσης, η βιοχημική υπερανδρογοναιμία να στηρίζεται σε κατάλληλες βιοχημικές μεθόδους προσδιορισμού της τεστοστερόνης και η υπερηχογραφική εμφάνιση πολυκυστικών ωοθηκών να συνοδεύεται από αύξηση του όγκου των ωοθηκών (πάνω από 10 cm3). Επίσης, προτείνουν να λαμβάνεται υπόψη η ύπαρξη παχυσαρκίας και προδιάθεσης για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (αντίσταση στην ινσουλίνη).
Εφόσον διαπιστωθεί η ύπαρξη του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών στις έφηβες, η κύρια θεραπευτική αντιμετώπιση θα πρέπει να είναι η ρύθμιση του εμμηνορρυσιακού κύκλου, η οποία συνήθως γίνεται με χορήγηση αντισυλληπτικών δισκίων ή κυκλική χορήγηση προγεστερινοειδών, και η σύσταση για σωστή διατροφή, διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους και άσκηση.
Η χορήγηση της μετφορμίνης (από του στόματος αντιδιαβητικό δισκίο) συστήνεται επίσης για την αντιμετώπιση των μεταβολικών διαταραχών και του κινδύνου εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2. Μελέτες μας έδειξαν ότι η χορήγηση αντισυλληπτικών δισκίων σε λεπτόσωμες κοπέλες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών βελτιώνει όχι μόνο τις διαταραχές του εμμηνορρυσιακού κύκλου, την υπερτρίχωση και την ακμή, αλλά αποκαθιστά και τη διαταραχή του αγγειακού ενδοθηλίου (Naka, Kalantaridou, Bechlioulis et al. Gynecol Endocrinol 2011;27:615). Μία δική μας μελέτη έδειξε επίσης ότι η χορήγηση ευαισθητοποιητών ινσουλίνης σε νέες κοπέλες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών βελτιώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη και αποκαθιστά και τη διαταραχή του αγγειακού ενδοθηλίου (Naka, Kalantaridou, Kravariti et al. Fertil Steril 2011;95:203).
Συνεπώς, οι έφηβες θα πρέπει να γνωρίζουν καλά τις φυσιολογικές μεταβολές που συμβαίνουν στο σώμα τους, να αναγνωρίζουν τις παθολογικές καταστάσεις για να ζητούν βοήθεια και κυρίως θα πρέπει να έχουν έναν υγιεινό τρόπο διατροφής και άσκησης, που θα βάλει τα θεμέλια για τη σωστή ανάπτυξή τους και θα αποτρέψει την εμφάνιση δυσάρεστων επιπλοκών μελλοντικά στη ζωή τους.
* καθηγήτριας Μαιευτικής & Γυναικολογίας – Γυναικολογικής Ενδοκρινολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
Πηγή: enet.gr
Επιμέλεια: 4yourhealth.gr
Ο πληρέστερος ιατρικός κατάλογος υγείας και ευεξίας
ο πληρεστερος ιατρικος καταλογος υγειας & ευεξιας αναζήτηση ιατρών εύρεση γιατρών ιατρού γιατρού αναζητηση ιατρων ευρεση γιατρων ιατρου γιατρού o pliresteros katalogos ygeias igeias kai eyeksias evexias eveksias medical catalog anazitisi giatrou eyresi iatrou iatrwn giatrvn